Əyar damğasını necə yoxlamaq olar
Müəllif: Jeparla redaksiyasıDərc olunub:
Qısa cavab
Əyar damğası qiymətli metaldan hazırlanmış məmulatın üzərinə vurulan nişanlar toplusudur. Əvvəlcə əyar rəqəmini tapın: məsələn, qızıl üçün 585 və ya 750, gümüş üçün 925. O, adətən üzüyün daxili tərəfində, qıfılda və ya sırğanın ilməyində olur. Rəqəmin təsvirdəki əyarla eyni olduğunu yoxlayın və qəbz istəyin. Damğa bəyan olunanı göstərir; metalın faktiki tərkibini yalnız analiz müəyyən edə bilər.
Əyar damğası nədir
Damğa adətən bir neçə kiçik nişandan ibarət olur. Qiymətli metallardan məmulatlara nəzarət və damğalanma haqqında beynəlxalq Konvensiyanın (Hallmarking Convention) üzvü olan ölkələrdə Konvensiya üzrə damğalanmış məmulatda bunlar olur:
- istehsalçının və ya sifarişçinin məsuliyyət nişanı;
- əyar nişanı;
- milli əyar idarəsinin nişanı;
- Ümumi Nəzarət Nişanı (Common Control Mark); Konvensiya onu məmulatın sərhədləri keçməsinə imkan verən pasport adlandırır.
Hər ölkənin öz nişan dizaynı var, ona görə də bu bələdçidə onlar göstərilmir. Axtarılmalı olan ümumi element əyar rəqəmidir.
Harada axtarmalı
- Üzük: halqanın daxili tərəfində.
- Zəncir və ya qolbaq: qıfılın üzərində və ya onun yanındakı kiçik lövhəcikdə.
- Sırğa: ilməkdə, qarmaqda və ya bərkidicidə.
- Asma: asqısında və ya arxa tərəfində.
Nişanlar kiçikdir; böyüdücü şüşə və yaxşı işıq kömək edir.
Satın almadan əvvəl nəyi yoxlamalı
- Məmulatın üzərindəki əyar rəqəmi təsvirdəki əyarla eynidir.
- Qəbzdəki çəki təsvirdəki çəki ilə eynidir.
- Qəbzdə metal, əyar və çəki göstərilib.
- Nişan yoxdursa və ya oxunmursa, ödəniş etməzdən əvvəl mağazadan soruşun.
Azərbaycanda
Azərbaycanda dövlət əyar nəzarəti sistemi var. 2026-cı ilin iyulunda Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Agentliyi zərgərlik satıcılarına dövlət əyar nəzarətinin necə tətbiq olunduğunu və əyar damğası olmadan qiymətli metal məmulatlarının satışa çıxarılmasına görə qanunvericiliklə müəyyən edilmiş məsuliyyəti izah edib (AZƏRTAC xəbəri, mənbələrə baxın).
Damğa nəyi göstərmir
Əyar damğası yalnız metala aiddir. Daşların keyfiyyəti haqqında heç nə demir; brilyant üçün 4C-yə və laboratoriya sertifikatına baxın. Ev üsulları əyarı ölçə bilməz: şübhə varsa, ixtisaslaşmış laboratoriyada analiz etdirin.
Mənbələr
Bələdçi yazılarkən hər mənbə açılıb yoxlanılıb. Burada qiymət göstərilmir: metal qiymətləri hər gün dəyişir.
- Benefits of the Convention (başqa saytda yeni pəncərədə açılır). Convention on the Control and Marking of Articles of Precious Metals
- Zərgərlik məmulatlarının satışı ilə məşğul olan sahibkarlara bu sahədəki məsuliyyət tədbirləri izah edilib (başqa saytda yeni pəncərədə açılır). AZƏRTAC, 2 iyul 2026
- Fineness (başqa saytda yeni pəncərədə açılır). Wikipedia